bericht uit Shanghai (1)

Schrijvers zijn toeschouwers. Dat telt dubbel als ze in een land als China worden gedropt, waar ze de taal niet spreken en de gewoonten niet begrijpen. Zeker in een stad als Shanghai hoef je niet veel moeite te doen om verloren te lopen. Vanop afstand lijkt het alsof die stad met het decor van Blade Runner is gaan lopen, zij het zonder de zweefauto’s en enge robots. Maar kijk aandachtiger en je vindt raakpunten.

Chinezen zijn praktische mensen (1). Net als ons hebben ze last van koude handen – zeker de gemotoriseerde Chinees. Reden waarom op het stuur van elke bromfiets een paar dikke, met schapenwol gevoerde ovenwanten is gemonteerd, zodat het lijkt of de bestuurder uit zijn tweewieler komt gegroeid.

Chinezen zijn praktische mensen (2). Waarom bijvoorbeeld electriciteitsmasten zetten waar er bomen groeien? In de French Concession-wijk torsen platanen dan ook dikke kabels.

Koffie is de nieuwe thee in hedendaags Shanghai. Nergens meer Starbuck’s-filialen dan in deze stad (zie foto), en ze worden heus niet alleen bezocht door ex-pats. Als het ooit tot een oorlog komt tussen de wereldmachten zullen Amerikaanse en Chinese generaals op het slagveld alleszins hetzelfde bakje troost drinken. Lang leve de globalisering.

Als ik aan Portugal denk, denk ik aan de met wasgoed behangen stegen van Porto. Ook het Chinese wasgoed hangt kriskras uit het raam te drogen, vaak torenhoog boven drukke wegen. Ja, Portugezen en Chinezen, ze hebben veel vertrouwen in hun wasknijpers.

Denkend aan wasknijpers voelt een mens zich al een pak minder ontheemd.

1979

Kijk! Kijk aandachtig! Het is nazomer ‘79 en buiten staat een jongetje van zeven in een tuin vol geluiden. Hij neemt plaats op een klapstoeltje. Voor hem rust een lesbord op een lege waspoederton. Op het bord: een kinderboek, een stapel kladpapier en een blik Caran d’Ache-kleurpotloden. Zie je wat hij doet? Hij tekent een huis met raam, deur en schoorsteen en schrijft er het woord ‘huis’ bij, net zoals het in het kinderboek staat. Neen, dit tafereel komt niet uit 1979 van The Smashing Pumpkins. Dat jongetje ben ik en die stapel kladpapier is mijn allereerste manuscript.

Drieëndertig jaar later. De boekenbeurs – editie 2012 – ligt net achter ons. Zoals gewoonlijk was er op tv veel aandacht voor de beurs en zoals gewoonlijk ging de meeste aandacht niet naar de schrijver. U weet het misschien niet maar reportagemakers moeten op de boekenbeurs een strikt draaiboek volgen. Stap één: neem de kuierende mensenmassa in beeld. Stap twee: vraag aan Kaatje-van-Ketnet of Mega Mindy of ze graag signeren. Stap drie: interview de schrijvende kok, de schrijvende tuinier of de schrijvende Astrid Bryan over hun successtory. Laatste stap: zoom in op een auteur die eenzaam en alleen en zonder wachtrij aan zijn signeertafel zit. Einde reportage.

Dat zijn de regels. Wordt verwacht voor 2013: meer kookboeken en een diepte-interview over de memoires van “de Lau”. Dat zijn de regels en wij schrijvers hebben die te accepteren. Wil de schrijver aandacht voor zijn werk, dan zal hij daar vooral zelf voor moeten zorgen.

Welnu, deze schrijver brengt in januari een nieuw boek uit. Het is een komische noir, wat wil zeggen dat er geen garantie is op een Disney-einde maar dat er wel gelachen mag worden. Het boek heet De steek van de schorpioen en u leest er meer over op de pagina hiernaast. Vooruitlopend op dat boek is er deze site, met dank aan WordPress, het internet en vriend Sven, een wijs man voor wie de informatietechnologie geen geheimen kent.

 Dit jongetje van veertig dankt u voor uw aandacht.